/ Եկեղեցական տոներ / Սամարացի կնոջ կիրակի

Սամարացի կնոջ կիրակի

 Սամարացի կնոջ կիրակի

Ընթերցումներ.

Առաք.: Գործք 11. 19-30

Ավետ.: Հովհ. 4. 5-42

Պենտեկոստարիոնի հինգերորդ կիրակին Քրիստոսի Եկեղեցին, ըստ ավետարանական ընթերցվածի, կոչում է սամարացի կնոջ կիրակի: Ստորև ներկայացնում ենք Սբ. Գրիգոր Պալամասի՝ Սամարացի կնոջ կիրակիին նվիրված ճառից մի քանի հատված:

Այնտեղ (նկատի ունի Սամարիան) Հակոբի աղբյուրն էր, ջրհորը, որն ինքն էր բացել: Տերը ճանապարհից հոգնած՝ նստեց միայնակ ջրհորի մոտ… որովհետև Իր աշակերտները գնացել էին մթերք գնելու: Այնտեղ մի կին եկավ Սամարիայից ջուր հանելու, և Տերը, որպես մարդ ծարավ զգալով, նրանից ջուր խնդրեց: Կինը նրա արտաքինից հասկացավ, որ հրեա էր ու զարմացավ, թե ինչպես հրեան հեթանոս սամարացուց ջուր է խնդրում: «Եթե իմանայիր,- ասաց նրան,- Աստծո նվերը, թե ով է նա, որ քեզնից խմելու ջուր է ուզում, դու նրանից կխնդրեիր և քեզ կենդանի ջուր կտար»: Տերը նրան վստահեցրեց, որ, եթե իմանար, մասնակից կլիներ, իսկապես, կենդանի ջրին, ինչպես որ արեց ու վայելեց ավելի ուշ, երբ իմացավ, մինչդեռ հրեաների ժողովը, որ հստակապես իմացավ, փառքի Տիրոջը խաչեց:

Աստծո նվերն է, որ բոլորին սիրելի է համարում, անգամ հրեաների կողմից ատելի հեթանոսներին և Իր անձը նվիրաբերում է ու հավատացյալներին անոթ դարձնում՝ Իր աստվածությունը ընդունող:

Սամարացի կինը չհասկացավ, թե ինչ է կենդանի ջրի մեծությունը, զարմացավ, որ ջուր կգտնի առանց դույլի մի խոր ջրհորում: Այնուհետև փորձ արեց այն Հակոբի հետ համեմատելու, ում հայր է անվանում՝ գովելով ցեղը և ջուրը, այն մտքով, որ դրանից լավագույնը չի կարող գտնվել: Սակայն երբ լսեց, որ  «ջուրը, որ քեզ կտամ» աղբյուր է դառնալու, որ հոսում է դեպի հավիտենական կյանք…. խնդրեց այն, որ կրկին չծարավի: Տերը կամենալով աստիճանաբար Ինքն Իրեն հայտնի դարձնել, նրան ասաց, որ իր ամուսնուն կանչի՝ նրան հասկացնելով, թե քանի մարդ էր ունեցել և նրան, որ հիմա ունի, իրենը չի: Կինը, սակայն, այս քննությունից չնեղվեց, այլ անմիջապես հասկացավ, որ Տերը մարգարե է և նրանից բարձր բաների բացատրություններ խնդրեց:

Տեսնու՞մ եք, թե այդ կնոջ ներողամտությունն ու ուսումնատենչությունն ի՞նչ աստիճանի են: Որքա՞ն գիտելիք ուներ իր մտքում, որքա՞ն գիտելիք Աստվածաշունչ Գրքի: Եվ անմիջապես Նրան հարցրեց, թե որտե՞ղ պետք է ճշմարտապես պաշտել Աստծուն՝ այստե՞ղ, թե՞ Երուսաղեմում: Եվ այդժամ պատասխան ստացավ, թե գալիս է ժամանակը, երբ ո՛չ այս լեռան վրա, ո՛չ էլ Երուսաղեմում եք երկրպագելու Հորը: Տերն, անշուշտ, նրան հայտնեց, որ փրկությունը հրեաներից է, չասաց, որ լինելու է ապագայում, որովհետև նույն Ինքն էր փրկությունը. «…կգա ժամանակը, և արդեն իսկ եկել է, երբ ճշմարիտ երկրպագուները կերկրպագեն Հորը Հոգով և ճշմարտությամբ» (Հովհ. 4. 23): Որովհետև բարձրյալ ու երկրպագելի Հայրը Ճշմարտության Հայրն է, այսինքն՝ միածին Որդու, և ունի ճշմարտության Հոգի՝ Սուրբ Հոգին, իսկ նրանք, ովքեր Նրան երկրպագում են, այդպես են անում, որովհետև Նրանցով են ներգործում: Տերը հեռացնում է տեղի և երկրպագության յուրաքանչյուր մարմնական իմաստ՝ ասելով.  «Հոգի է Աստված, և նրա երկրպագուները պետք է հոգով և ճշմատությամբ երկրպագեն» (Հովհ. 4. 24): Աստված, որպես հոգի, անմարմին է, իսկ անմարմինը որևէ տեղ չի գտնվում, ոչ էլ նկարագրվում է տեղային սահմաններով: Որպես անմարմին, Աստված ոչ մի տեղ չէ, սակայն որպես Աստված՝ Նա ամենուր է…:

Աստված ամենուր է. ոչ միայն այստեղ՝ երկրի վրա, այլ նաև երկրից վեր, Հայր անմարմին՝ ըստ ժանանակի, իսկ ըստ տեղի՝ անորոշ:

Անշուշտ, և՛ հոգին, և՛ հրեշտակը անմարմին են… սակայն ամեն տեղ չեն:

Սամարացի կինը, երբ Քրիստոսից լսեց այս սքանչելի ու աստվածավայել խոսքերը, գոտեպնդված հիշատակեց սպասվող ու ցանկալի Մեսիային, որ Քրիստոս է կոչվում, որ երբ գա, մեզ ամեն բան կուսուցանի: Տեսնու՞մ եք, թե ինչպես էր պատրաստ հավատքի համար: Որտեղի՞ց դա գիտեր, եթե իմաստությամբ ուսումնասիրած չլիներ մարգարեական գրքերը… Տերը նրան այդքան ջերմեռանդությամբ տեսնելով՝ միանգամից ասաց. «Այդ ես եմ Քրիստոսը, որ խոսում եմ քեզ հետ» (հմմտ. Հովհ. 4. 26): Նա անմիջապես դառցավ ընտրյալ ավետարանչուհի և ջուրն ու իր տունը թողնելով՝ բոլոր սամարացիներին Քրիստոսի կողմը քաշեց, իսկ հետո մնացյալ լուսավոր իր կյանքով (որպես սրբուհի Ֆոտինի) նահատակությամբ կնքեց իր սերը դեպի Տերը:

Թարգմանությունը հունարենից՝ հայր Հերոմինոս Մայիլյանի:  

 

© www.orthodoxkyanq.org

 

 

Սամարացի կնոջ կիրակի